Hãy mạnh dạn phá vỡ quy tắc 1/3 trong nhiếp ảnh để sáng tạo hơn

Tham gia
14/3/17
Bài viết
52
Được thích
44
5117 #1

Khi tìm "học" nhiếp ảnh, điều đầu tiên bạn được dạy là hãy tuân theo "quy tắc 1/3 " vì đó là bố cục phổ thông nhất và cũng là nền tảng để bạn dễ dàng tạo ra một bức ảnh đẹp mắt và cuốn hút. Nhưng nếu cứ "dựa dẫm" vào nó bạn sẽ tự gò ép, ngăn cản sự sáng tạo của chính mình. Đừng cứng nhắc như vậy nữa, hãy mạnh dạn vượt qua nó để tạo nên điều mới lạ và khác biệt. Tìm hiểu, phá vỡ và sáng tạo như thế nào cho đúng, hãy đọc bài viết này nhé!

Quy tắc 1/3 là gì?

Tỉ lệ 1/3 được sử dụng như một tấm lưới được tạo nên từ hai đường chiều ngang và hai đường thẳng đứng, chia khung hình thành 9 phần bằng nhau. Trong đó 2 đường thẳng cắt khung ảnh thành ba phần theo hàng ngang, hai đường còn lại cắt thành ba phần theo hàng dọc. Bạn sẽ đặt chủ thể, các yếu quan trọng trong bức ảnh dọc theo đường kẻ hoặc tại những điểm giao nhau của đường cắt.


Quy tắc 1/3 là một khái niệm quan trọng để học vì sự hữu ích của nó trong kỹ thuật sáng tác: nó có thể được sử dụng trong tất cả các loại hình nhiếp ảnh để tạo nên bức ảnh có sức hấp dẫn và sự cân bằng.


Vì sao phải phá vỡ quy tắc?!

Một bố cục vừa đúng chuẩn vừa dễ dàng thực hiện để có bức ảnh đẹp như thế tại sao lại phá bỏ sẽ khiến nhiều bạn sẽ thắc mắc! Mình xin nói như thế này: thứ nhất, chắc chắn bạn sẽ không muốn bức ảnh của mình có nét trùng lập với ai đó dù rằng màu sắc, ánh sáng, chủ thể có thể khác nhau nhưng bố cục, cách trình bày tựa hồ giống nhau. Và tùy vào tình huống, không phải lúc nào chúng ta cũng sử dụng quy tắc 1/3 được. Đặc biệt với những sự vật sự việc biến đổi liên tục,...


Công trường đang thi công - Quang Trần
Thứ hai, sức hấp dẫn về mặt trực giác không nằm ở bố cục đã quá quen thuộc đến mức tuân theo một cách hoàn hảo mà chính là sự đột phá, mạnh dạn sáng tạo mới làm nên điều ấn tượng. Nếu hiểu rõ và sử dụng nhuần nhuyễn quy tắc về bố cục đó thì chúng chỉ còn được xem như một hướng đi quá an toàn, ngăn cản ta thử nghiệm những thứ mới mẻ bởi vì mỗi chúng ta sẽ có những trải nghiệm khác nhau, cùng một vấn đề có thể gây hứng thú cho người này lại nhàm chán với người khác.​


Bữa cơm chiều - Doãn Quang

Thứ ba, nhiếp ảnh vốn là một môn nghệ thuật, đã là nghệ thuật thì người tạo ra nó sẽ đắm mình vào những gì đang hiện hữu trước mắt và làm theo cảm xúc của đôi mắt, trái tim cũng như lý trí, không nhất thiết phải theo bất kỳ một quy tắc nào cả. Giả sử như các nhiếp ảnh gia hay những người đam mê nhiếp ảnh không chuyên cứ mãi tuân theo "điều luật" ấy thì những bức ảnh liên tiếp ra đời trong sự rập khuôn và gò bó, sẽ chẳng có những tác phẩm kinh điển tuyệt đẹp để bạn ngắm nhìn hay những nhiếp ảnh gia lỗi lạc vang danh để bạn trầm trồ khen ngợi và khâm phục.


Vỗ mặt - Tráng Nguyễn

Thứ tư, mạnh dạn sáng tạo vì bản thân bạn sẽ được nhiều hơn mất, có chăng chỉ là bạn sẽ tốn một khoảng thời gian nhất định nào đó để hiểu được chính mình muốn gì, cần gì và làm nó như thế nào cho đúng bằng tất cả niềm đam mê bạn đang có được hay sự kiêu hãnh muốn bức phá rào cản "quy tắc bố cục" để tạo nên sự khác biệt, dấu ấn cá nhân. Bạn sẽ thấy hạnh phúc và hào hứng khi chính mình làm nên tác phẩm đẹp không theo "khuôn rập" mà được nhiều người công nhận, ngạc nhiên về nó.


Ảnh: James Allen
Thứ năm, mục đích của nhiếp ảnh là khơi gợi cảm xúc cho chính người chụp và cả người xem chứ không phải là làm đúng như những gì của quy tắc đó. Đôi khi một khoảnh khắc đẹp vô tình chẳng tuân theo bất kì quy tắc gì lại cho ra một bức ảnh ấn tượng và đặc biệt.​


Thiên la địa võng - Minh Hà

Thứ sáu, nếu chưa thể phá vỡ hoặc vượt qua nó được thì chúng ta nên bắt đầu thay đổi dần dần. Không nhất thiết chủ thể phải nằm đúng ở vị trí 1/3 mà có thể đặt lệch khỏi đó đôi chút nhưng nhìn bức ảnh vẫn hài hòa, có chiều sâu và diễn đạt tốt nội dung bạn muốn truyền tải. Bạn cứ thoải mái trãi nghiệm nhiều bố cục trong cùng một khung cảnh, càng chụp nhiều bạn sẽ càng lên tay. Đừng lo ảnh xấu khi mà thời đại máy ảnh kỹ thuật số và smartphone lên ngôi, ảnh xấu thì xóa, chụp đi chụp lại đến lúc bạn cảm thấy tìm được tấm ảnh ưng ý nhất.


Ảnh: Quách Tung Dương

Sáng tạo hay thay đổi như thế nào mới đúng đắn và hợp lý?

Vượt qua quy tắc vốn có đó không có nghĩa là bạn sáng tạo vô tội vạ: giơ máy lên xoay cuồng tìm góc khác biệt với người ta mà nó chẳng ra tấm ảnh có "hồn" hay đặt chủ thể lung tung không hợp lý, không có ý nghĩa,... sẽ làm cho bức ảnh trở nên rối mắt và chắc chắn rằng sẽ chẳng ai muốn xem bức ảnh đó cả. Phá bỏ quy tắc hoặc thay đổi để sáng tạo cần sự khôn ngoan và hiểu biết rõ ràng.


Vũ khúc - Thắng Lê Nguyễn

Chính vì lẽ đó, những bạn nào mới tìm đến nhiếp ảnh dù là đam mê, yêu thích hay chỉ là tìm niềm vui trong nhiếp ảnh để chơi cho khoây khỏa sau những giờ phút căng thẳng, mệt nhọc thì cũng nên tìm hiểu những quy tắc cơ bản để nắm rõ, sau đó thực hành rồi mới khéo léo gở bỏ và tư duy sáng tạo. Bạn nên tìm hiểu thêm nhiều loại bố cục khác nhau như bố cục: ánh sáng, các đường dẫn, cân xứng,... cùng với đó hãy thử các thể loại ảnh: đường phố, phong cảnh, chân dung,.. để biết bạn thực sự yêu thích gì, vì mỗi thể loại ảnh sẽ có một số đòi hỏi riêng biệt.


Young boy and his friend - JP Klovstad
Việc tìm góc máy hợp lý cũng đòi hỏi bạn cần nắm rõ vì tùy khung cảnh, chủ thể,... và điều bạn muốn thể hiện trong bức ảnh đó mà thay đổi góc máy tạo bố cục hợp lý. Linh hoạt lựa chọn góc máy trong lúc chụp để tìm bố cục đẹp mắt nhất: đưa máy sang phải hay qua trái, nâng máy lên hay hạ máy thấp xuống,... Mình sẽ viết một bài cụ thể hơn ở phần sau dựa trên những kinh nghiệm được các người chú đàn anh chia sẻ lại.


Giũ lưới - Long Ho

Chân thành cảm ơn chú Nguyễn Bảo Sơn đã đồng ý cho mình lấy ảnh của chú làm cover. Còn những bức ảnh còn lại mình sử dụng trong bài viết trên đây mình đã ghi rõ tên tác phẩm và tác giả, và đó là những bức ảnh đẹp, độc đáo không chỉ riêng mình mà còn rất nhiều người yêu thích.

Nghệ thuật không có gì là tuyệt đối vì đó là cảm nhận của mỗi cá nhân, với người này có thể đúng nhưng với người kia thì không. Vì lẽ đó bài viết này mình vừa viết theo ý kiến cá nhân vừa tổng hợp lại từ những chia sẻ của một số đàn anh đi trước nên có thể sẽ không làm hài lòng được tất cả mọi người, tuy nhiên mình vẫn mong muốn qua bài viết này sẽ lại được xem nhiều hơn những bức ảnh phá vỡ được các quy tắc, khuôn khổ và trở nên đầy sáng tạo.

Các bạn quan tâm có thể chia sẻ và trao đổi ở phần comment nhé. Xin cám ơn các bạn đã đọc bài viết và chúc mọi người vui vẻ.
 
Last edited by a moderator:

Theo dõi Youtube

BQT đang online

Quảng Cáo

Quảng Cáo

Có thể bạn quan tâm

Top Bottom